Het Europees Parlement prijst Albanië’s vooruitgang, maar GroenLinks-PvdA Europarlementariër Tineke Strik hekelt het “onmenselijke” migratieakkoord met Italië: “Lidstaten mogen kandidaat-landen in de stappen richting toetreding EU niet misbruiken.”
Het Europees Parlement heeft een resolutie aangenomen over de voortgangsrapporten van de Europese Commissie over Albanië voor 2023 en 2024. Met 502 stemmen voor, 120 tegen en 64 onthoudingen erkent het Parlement Albanië’s “onwrikbare inzet” voor EU-toetreding, maar benadrukt dat er nog belangrijke hervormingen nodig zijn op het gebied van rechtsstaat, corruptiebestrijding en fundamentele rechten. De resolutie werd gesteund door alle aanwezige Nederlandse Europarlementariërs, met uitzondering van de PVV (tegen) en SGP (onthouding).
Albanië wordt geprezen voor zijn consistente steun aan het EU-buitenlandbeleid en zijn ambitie om de toetredingsonderhandelingen tegen eind 2027 af te ronden. Het land heeft volgens het Parlement “snelle vooruitgang” geboekt, onder meer door hervormingen in economie, digitalisering en energietransitie. Toch zijn er zorgen over de rechtsstaat, waaronder politieke inmenging in de rechterlijke macht en corruptie. Albanië staat op de 80ste plaats in de Corruption Perceptions Index 2024 van Transparency International. Het Parlement roept op tot een “nul-tolerantiebeleid” tegen intimidatie van journalisten en betere bescherming van mensenrechtenverdedigers.
Ook gendergeweld blijft een groot probleem, met een hoog aantal femicides. Het Parlement dringt aan op betere slachtofferhulp, zoals opvanghuizen en gratis juridische bijstand. Daarnaast moet Albanië de rechten van minderheden, waaronder de Griekse gemeenschap en LGBTI+-personen, beter waarborgen. Het Parlement uit ook zorgen over de politieke polarisatie in Albanië en waarschuwt voor buitenlandse invloed, zoals Russische desinformatie. Hoewel Albanië Russische desinformatiebronnen heeft geblokkeerd, is een gecoördineerde EU-respons nodig.
Tineke Strik (GroenLinks-PvdA), woordvoerder en schaduwrapporteur namens de Groene fractie, prees Albanië als “koploper” in het toetredingsproces, maar bekritiseerde het migratieakkoord tussen Italië en Albanië als “onmenselijk en ineffectief”. Ze riep de EU op consistent te zijn in haar waarden: “We kunnen geen hervormingen eisen van kandidaatlanden als we zelf onze principes geweld aandoen.”
Albanië staat voor een historische kans om tegen 2027 tot de EU toe te treden, maar moet daarvoor nog cruciale stappen zetten. Het Parlement benadrukt dat steun van de EU essentieel is, maar dat Albanië zelf verantwoordelijk blijft voor het doorvoeren van hervormingen.
